1. La bàn điện – Gyrocompass (Con quay hồi chuyển cơ khí)

Nguyên lý

• Dựa trên con quay hồi chuyển quay tốc độ cao + tác động quay của Trái Đất

• Tự tìm và duy trì hướng Bắc thực (True North), không phụ thuộc từ trường

Đặc điểm chính

• Có phần quay cơ khí, ổ trục, dầu bôi trơn

• Cần thời gian khởi động & ổn định (warm-up time)

• Nhạy cảm với:

  • Rung động

  • Nhiệt độ

  • Hao mòn cơ khí

Ưu điểm

• Công nghệ truyền thống, đã được IMO chấp nhận lâu năm

• Độ tin cậy cao nếu bảo dưỡng đúng chuẩn

• Phổ biến trên nhiều tàu cũ

Nhược điểm

• Bảo trì nhiều (bearing, motor, oil, liquid, kit)

• Tiêu thụ điện năng lớn

• Thời gian start-up dài (1–4 giờ)

• Trọng lượng lớn

2. La bàn quang – FOG (Fiber Optic Gyrocompass)

Nguyên lý

• Dựa trên hiệu ứng Sagnac:

  • Tia laser truyền ngược chiều trong sợi quang

  • Chênh lệch pha → tính toán tốc độ quay → xác định True North

• Không có bộ phận chuyển động

Đặc điểm chính

• 100% solid-state

• Khởi động rất nhanh (vài phút hoặc gần như tức thì)

• Độ ổn định cao, ít trôi

Ưu điểm

• Không bảo dưỡng cơ khí

• Chịu rung, chịu sốc tốt

• Độ chính xác cao

• Tiêu thụ điện năng thấp

• Kích thước & trọng lượng nhỏ

Nhược điểm

• Giá thành cao hơn.

3. So sánh nhanh Gyrocompass vs FOG

4. Ứng dụng thực tế trên tàu hiện nay

• Gyrocompass:

  • Tàu đóng cũ

  • Hệ thống truyền thống, retrofit hạn chế

• FOG:

  • Tàu đóng mới, thay thế la bàn điện cũ

  • Tàu offshore, DP vessel

  • Tàu yêu cầu độ ổn định cao cho:

    • ECDIS

    • Radar ARPA

    • Autopilot

    • DP system

5. Góc nhìn kỹ thuật & kinh doanh 

• FOG đang dần thay thế gyro cơ khí

• Giảm chi phí:

  • Bảo trì

  • Downtime

  • Kỹ sư onboard

• Rất phù hợp để:

• Upgrade / retrofit