Phao vô tuyến chỉ báo vị trí (EPIRB) NEB-2000

Phao vô tuyến chỉ báo vị trí NEB-2000 tích hợp sẵn mạch AIS , có khả năng phát tín hiệu hồng ngoại, và RLS. Chi tiết xem ở bài viết.

Trong ngành hàng hải, an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu của mọi chủ tàu và thuyền trưởng. Giữa đại dương bao la, khi những rủi ro bất ngờ có thể xảy đến, một thiết bị phát tín hiệu cứu hộ tin cậy chính là ranh giới giữa sự sống và cái chết. Phao vô tuyến chỉ báo vị trí (EPIRB) không chỉ là một thiết bị bắt buộc theo quy định quốc tế mà còn là tấm bùa hộ mệnh cho mọi thành viên trên tàu.

Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu về NEB-2000, thế hệ phao vô tuyến AIS EPIRB mới nhất từ thương hiệu NSR, thiết bị đang tái định nghĩa tiêu chuẩn an toàn hàng hải với những công nghệ tiên phong như AIS, GNSS và RLS.

1. EPIRB là gì và tại sao NEB-2000 lại quan trọng?

Phao vô tuyến chỉ báo vị trí, hay còn gọi là EPIRB (Emergency Position Indicating Radio Beacon), là thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp thông qua hệ thống vệ tinh để thông báo cho các cơ quan cứu hộ về vị trí của tàu khi gặp nạn.

Sản phẩm NEB-2000 của NSR là một thiết bị phát tín hiệu khẩn cấp tự lập, mạnh mẽ, được thiết kế để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất hiện nay như IMO MSC.471 (101), GMDSS và tiêu chuẩn kỹ thuật Cospas-Sarsat T.001. Điểm khác biệt lớn nhất của NEB-2000 so với các thế hệ cũ là sự tích hợp của bộ phát AIS, giúp các tàu lân cận có thể tham gia cứu trợ ngay lập tức thay vì chỉ chờ đợi lực lượng cứu hộ từ bờ.

2. Hệ thống Cospas-Sarsat: Trái tim của sự cứu hộ toàn cầu

Để hiểu rõ hiệu quả của phao vô tuyến chỉ báo vị trí NEB-2000, chúng ta cần nhìn vào hệ thống vệ tinh mà nó kết nối. NEB-2000 hoạt động dựa trên mạng lưới vệ tinh Cospas-Sarsat, bao gồm ba hệ thống chính:

LEOSAR: Hệ thống vệ tinh quỹ đạo thấp, giúp xác định vị trí bằng kỹ thuật xử lý Doppler. Mặc dù độ phủ không liên tục do vệ tinh luôn di chuyển, nhưng nhờ bộ nhớ tích hợp, nó có thể lưu trữ và phát lại tín hiệu khi đi vào vùng phủ sóng của trạm thu mặt đất (LUT).
GEOSAR: Hệ thống vệ tinh quỹ đạo địa tĩnh, cung cấp độ phủ sóng liên tục trên toàn thế giới (ngoại trừ các vùng cực). Tuy nhiên, GEOSAR không thể tự xác định vị trí nếu thiết bị EPIRB không tích hợp bộ thu GNSS.
MEOSAR: Đây là bước tiến mới nhất mà NEB-2000 hoàn toàn tương thích. Với các vệ tinh quỹ đạo trung bình (như GPS, GLONASS, Galileo), MEOSAR kết hợp ưu điểm của cả hai hệ thống trên: khả năng xác định vị trí độc lập, chính xác và truyền tin theo thời gian thực.

3. Những tính năng đột phá trên phao vô tuyến chỉ báo vị trí NEB-2000

Chủ tàu hiện đại cần nhiều hơn là một thiết bị chỉ biết phát tín hiệu. NEB-2000 mang đến một loạt các công nghệ hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn (SAR) tối tân:

Tích hợp GNSS và độ chính xác kinh ngạc

Nhờ bộ thu GNSS tích hợp (hỗ trợ GPS, BDS, Glonass, Galileo), NEB-2000 có khả năng truyền đi tọa độ của tàu với sai số nhỏ hơn 10 mét. Điều này giúp rút ngắn đáng kể thời gian tìm kiếm, đặc biệt trong điều kiện thời tiết xấu hoặc tầm nhìn hạn chế.

Công nghệ phát tín hiệu đa tầng

Khi được kích hoạt, NEB-2000 không chỉ gửi tín hiệu đi một hướng. Nó phát đồng thời trên ba kênh:

406 MHz: Gửi tín hiệu báo động đến vệ tinh.
121.5 MHz: Tín hiệu dẫn đường (homing) cho các máy bay và tàu cứu hộ áp sát vị trí nạn nhân.
AIS (Automatic Identification System): Đây là tính năng cực kỳ quan trọng. Tín hiệu AIS sẽ hiển thị trực tiếp trên màn hình radar/AIS của các tàu lân cận, cho phép họ nhận biết tình huống khẩn cấp và đến cứu giúp nhanh nhất có thể.

Dịch vụ liên kết quay lại (Return Link Service - RLS) của Phao vô tuyến chỉ báo vị trí

Một trong những nỗi lo lớn nhất của người gặp nạn là không biết tín hiệu của mình đã được nhận hay chưa. NEB-2000 hỗ trợ tính năng RLS thông qua hệ thống vệ tinh Galileo. Khi tín hiệu khẩn cấp được trạm mặt đất xác nhận, một tín hiệu phản hồi sẽ được gửi ngược lại phao, làm sáng đèn LED RLS để thông báo cho người dùng rằng "Sự giúp đỡ đang đến".

Đèn LED hồng ngoại nhìn đêm (Night-vision)

Bên cạnh 4 đèn LED chớp trắng mạnh mẽ , NEB-2000 còn trang bị 4 đèn LED hồng ngoại (IR). Các lực lượng cứu hộ sử dụng thiết bị nhìn đêm có thể dễ dàng phát hiện phao trong bóng tối hoàn toàn, điều mà các loại phao thông thường khó làm được.

4. Thông số kỹ thuật chi tiết của NEB-2000

Dưới đây là bảng thông số kỹ thuật được trích xuất từ tài liệu hướng dẫn của nhà sản xuất NSR giúp các chủ tàu dễ dàng so sánh:

Đặc điểm	Thông số chi tiết
Vật liệu vỏ	Nhựa ABS + PC cao cấp, màu cam độ hiển thị cao
Trọng lượng	Phao: 1.45 kg; Thùng chứa: 1.6 kg
Khả năng chống nước	Độ sâu 10m trong ít nhất 5 phút
Thời gian hoạt động	Hơn 48 giờ tại nhiệt độ $-20^{\circ}C$
Tuổi thọ pin	Lên đến 9 năm (1 năm lưu kho + 8 năm trên tàu)
Bộ phát 406 MHz	Tần số 406.031 MHz, công suất 5W
Bộ phát AIS	Kênh AIS 1 & 2, công suất 1W
Bộ phát 121.5 MHz	Tần số 121.5 MHz, công suất 50mW
Kích hoạt tự động	Ở độ sâu khoảng 4 mét (Hydrostatic Release Unit)

5. Hướng dẫn lắp đặt và sử dụng an toàn

Vị trí lắp đặt lý tưởng

Việc lắp đặt đúng cách quyết định khả năng tự giải phóng của phao khi tàu gặp sự cố chìm nhanh.

Nên gắn phao thẳng đứng trên vách ngăn bên ngoài cấu trúc tàu.
Tránh các vị trí có vật cản phía trên (overhangs) để phao có thể nổi lên mặt nước tự do.
Khoảng cách an toàn la bàn: tối thiểu 0.35m.
Tránh xa ăng-ten Radar ít nhất 2m và tránh các nguồn khí thải, dầu mỡ.

Cơ chế kích hoạt

Phao vô tuyến chỉ báo vị trí NEB-2000 có hai cơ chế kích hoạt chính:

Tự động: Khi tàu chìm đến độ sâu khoảng 4m, áp suất nước sẽ tác động vào bộ giải phóng thủy tĩnh (HRU - NHR-100), đẩy phao ra khỏi thùng chứa. Cảm biến nước trên phao sẽ tự động bật thiết bị khi nó nổi lên bề mặt.
Thủ công: Người dùng lấy phao ra khỏi hộp, mở nắp bảo vệ, và gạt công tắc sang vị trí "ON". Lưu ý rằng một khi đã kích hoạt thủ công, miếng tab bảo vệ sẽ bị gãy, đây là dấu hiệu cho thấy phao đã được sử dụng.

6. Bảo dưỡng và tuân thủ quy định GMDSS

Để đảm bảo thiết bị luôn sẵn sàng trong tình huống khẩn cấp, các chủ tàu cần tuân thủ lịch trình bảo dưỡng nghiêm ngặt:

Mỗi 2 tháng: Tự kiểm tra (Self-Test) bằng nút bấm trên phao.
Mỗi năm: Kiểm tra hàng năm bởi các đơn vị vô tuyến điện được ủy quyền.

Mỗi 2 năm: Thay thế bộ nhả thủy tĩnh (HRU).
Mỗi 5 năm: Bảo dưỡng trên bờ (Shore-based maintenance).
Mỗi 8 năm: Thay mới bộ pin NBT400 chính hãng.
Lưu ý quan trọng: Việc sử dụng pin giả hoặc không chính hãng sẽ làm mất hiệu lực các chứng chỉ phê duyệt kiểu và có thể khiến phao không hoạt động đúng khi gặp nạn.

7. Đăng ký EPIRB – Bước không thể thiếu

Trước khi đưa phao vô tuyến NEB-2000 vào sử dụng, chủ tàu bắt buộc phải đăng ký thiết bị với cơ quan thẩm quyền quốc gia. Thông tin đăng ký bao gồm chi tiết về tàu, số MMSI và thông tin liên lạc khẩn cấp. Việc này giúp lực lượng cứu hộ xác nhận báo động giả nhanh chóng hoặc triển khai đúng phương tiện cứu hộ khi có sự cố thật.

Kết luận

Phao vô tuyến chỉ báo vị trí NEB-2000 không chỉ là một thiết bị tuân thủ luật pháp hàng hải, mà là một minh chứng cho sự tiến bộ của công nghệ cứu hộ. Với khả năng định vị chính xác qua GNSS, cảnh báo tức thì qua AIS và sự an tâm từ dịch vụ RLS, NEB-2000 chính là lựa chọn tối ưu để bảo vệ tài sản và tính mạng trên mỗi chuyến hải hành.